Tekst





W tym rozdziale dowiesz się:


PARAGRAF

<P>...</P>

wyświetlanie: w bloku * 

Akapit jest to część tekstu objęta znacznikami: <P>...</P>. Następujące bezpośrednio po sobie akapity są oddzielone przerwą w tekście (pustą linią). Dzięki umieszczaniu w kolejnych akapitach treści nieco różniącej się tematycznie, strona stanie się bardziej estetyczna oraz czytelniejsza. Jeżeli przed akapitem lub serią akapitów postawimy znak paragrafu § (w kodzie źródłowym reprezentowany przezznak specjalny &sect;) z ewentualnym numerem porządkowym, to taki fragment tekstu możemy nazwać paragrafem. Zwykle odnosi się on do przepisów prawnych.

Stosując akapity, możemy skorzystać z kilku metod wyrównywania tekstu na stronie (czyli jego ustawienia):

  1. Wyrównanie do lewej (domyślnie):
    <P ALIGN="left">...</P>
    lub
    <P>...</P>
  2. Wyrównanie do prawej:
    <P ALIGN="right">...</P>
  3. Wyśrodkowanie:
    <P ALIGN="center">...</P>
  4. Justowanie (wyrównanie do obu marginesów jednocześnie):
    <P ALIGN="justify">...</P>

Atrybut ALIGN jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

ALIGN="left",
wyrównanie do lewej,
wyrównanie do lewej (ALIGN="left"),
(ALIGN="left")...


ALIGN="right",
wyrównanie do prawej,
wyrównanie do prawej (ALIGN="right"),
(ALIGN="right")...


ALIGN="center",
wyśrodkowanie,
wyśrodkowanie (ALIGN="center"),
(ALIGN="center")...


justowanie, czyli wyrównanie do obu marginesów jednocześnie (ALIGN="justify"); justowanie, czyli wyrównanie do obu marginesów jednocześnie (ALIGN="justify"); justowanie, czyli wyrównanie do obu marginesów jednocześnie (ALIGN="justify")...




Przy okazji bardzo ważna uwaga o wyświetlaniu znaczników:

Język HTML przewiduje dwa podstawowe modele wyświetlania treści znaczników:

  1. w bloku - podczas wyświetlania bloku w przeglądarce, automatycznie dodawane są znaki końca linii (linijki przerwy) przed oraz po takim bloku tak, że każdy taki element jest wyświetlany w nowej linii. Generalnie element blokowy może zawierać wewnątrz siebie zwykły tekst, jak również inne elementy blokowe. Został on pomyślany do tworzenia obszerniejszych struktur niż elementy wyś;wietlane w linii.
  2. w linii - elementy takie są wyświetlane normalnie, tzn. bez dodawania dodatkowych interlinii przed i po (tak jak zwykły tekst). Dwa takie elementy mogą znajdować się w jednej linii - obok siebie. Generalnie nie powinny one zawierać elementów blokowych, ale mogą inne elementy wyświetlane w linii oraz zwykły tekst. Jeśli jednak umieścimy wewnątrz nich jakiś element blokowy, może to spowodować (choć nie musi), że przeglądarka zignoruje taki znacznik (w większości przypadków tak się nie dzieje).

O tym, w jaki sposób wyświetlany jest dany znacznik, możesz dowiedzieć się na stronie: Polecenia HTML 4.01. Najczęściej można jednak odgadnąć to intuicyjnie, np. wydaje się logiczne, że tekst pogrubiony musi być wyświetlany w linii, ponieważ gdyby tak nie było, nie można by pogrubić dwóch oddzielnych wyrazów, znajdujących się w tym samym wierszu tekstu.

Przykład:

To jest zwykły tekst
To jest blok
To jest zwykły tekst

To jest zwykły tekst

To jest paragraf

To jest zwykły tekst

To jest zwykły tekst To jest element wyświetlany w linii To jest zwykły tekst


* Paragraf jest znacznikiem specyficznym - jest wyświetlany w bloku, ale nie może zawierać innych elementów blokowych (włączając w to inne paragrafy). Może natomiast zawierać zwykły tekst oraz elementy wyświetlane w linii.


TYTUŁ

<Hn>...</Hn>

(n = 1...6)

wyświetlanie: w bloku

Aby nadać tytuł (nagłówek) jakiejś części tekstu (rozdziałowi), możesz użyć tej komendy. Istnieje sześć rzędów tytułów. Najwyższym rzędem jest rzad pierwszy: <H1>...</H1>, a najniższym - szósty: <H6>...</H6>. Tytuł wyższego rzędu jest pisany większa czcionka.

Przykład:

Tytuł pierwszego rzędu (H1)
(w Internet Explorerze 32 piksele)


Tytuł drugiego rzędu (H2)
(24 piksele)


Tytuł trzeciego rzędu (H3)
(18 pikseli)


Tytuł czwartego rzędu (H4)
(16 pikseli)


Tytuł piątego rzędu (H5)
(12 pikseli)

Tytuł szóstego rzędu (H6)
(10 pikseli)

Tworzac tytuły możesz użyć tych samych sposobów wyrównywania tekstu co w przypadku paragrafów, tzn.:

  1. wyrównanie do lewej (domyślnie):
    <Hn ALIGN="left">...</Hn>
    lub
    <Hn>...</Hn>
  2. wyrównanie do prawej:
    <Hn ALIGN="right">...</Hn>
  3. wysrodkowanie:
    <Hn ALIGN="center">...</Hn>
  4. justowanie (wyrównanie do obu marginesów jednoczesnie):
    <Hn ALIGN="justify">...</Hn>

Atrybut ALIGN jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

Tytuł czwartego rzędu wyrównany do lewej


Tytuł trzeciego rzędu wyrównany do prawej


Tytuł drugiego rzędu wysrodkowany


A to z kolei jest tytuł pierwszego rzędu, który został wyjustowany




Dymek narzędziowy
Stosujac polecenie: <Hn TITLE="Tu podaj opis">...</Hn>, możemy wprowadzić opis, który będzie się pojawiał, gdy przesuniemy wskaznik myszki na dany tytuł. Atrybut ten (TITLE) można stosować praktycznie w stosunku do wszystkich znaczników HTML (oprócz: BASE, BASEFONT, HEAD, HTML, META, PARAM, SCRIPT, TITLE).

UWAGA! W tresci atrybutu TITLE nie należy używać znaków cudzysłowu. Jesli musimy to zrobić, należy zamiast nich wpisywać: &quot;

Przykład:

To jest tytuł rzędu drugiego, wskaż na niego myszka aby zobaczyć jego opis...



BLOK

<DIV>...</DIV>

wyświetlanie: w bloku

Polecenie to wydziela większy blok tekstu, przez co możemy nadać mu jakiś rodzaj formatowania:

  1. Wyrównanie do lewej (domyslnie):
    <DIV ALIGN="left">...</DIV>
    lub
    <DIV>...</DIV>
  2. Wyrównanie do prawej:
    <DIV ALIGN="right">...</DIV>
  3. Wysrodkowanie:
    <DIV ALIGN="center">...</DIV>
  4. Justowanie (wyrównanie do obu marginesów jednoczesnie):
    <DIV ALIGN="justify">...</DIV>

W odróżnieniu od paragrafu, blok może zawierać wewnatrz siebie inne elementy wyswietlane w bloku. Kolejne bloki sa oddzielane od siebie znakami nowej linii, ale nie sa dodawane linijki przerwy (aby je dodać, należy zastosować znacznik <BR>).

Atrybut ALIGN jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

Ten blok tekstu został wydzielony poleceniem: <DIV ALIGN="center">...</DIV> i dlatego tekst został wysrodkowany.

WYŚRODKOWANIE

<CENTER>...</CENTER>

wyswietlanie: w bloku

Polecenie to pozwala wysrodkować (czyli ustawić na srodku ekranu) dowolny element - nie tylko tekst, ale również np. obrazek . Jednym takim znacznikiem można objać równoczesnie kilka elementów. Jego działanie jest analogiczne jak DIV ALIGN="center".

Znacznik CENTER jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów .

Przykład:

Ten tekst jest wysrodkowany


KONIEC LINII

<BR>

Jest to bardzo przydatny znacznik. Używamy go, gdy chcemy natychmiast zakończyć linię i przejsć do następnej (wszystkie normalne znaki końca linii sa ignorowane przez przegladarkę).

Przykład:

Tu jest pierwsza linia<BR>
Tu jest druga linia...<BR><BR><BR>


...a tu następna.


BLOKADA PRZEŁAMANIA WIERSZA

<NOBR>...</NOBR>

To polecenie wykorzystujemy, gdy zależy nam na zablokowaniu przełamania wiersza, tzn. chcemy aby cały tekst był pisany w jednej linii, niezależnie od jego długosci (przegladarka automatycznie zawija wiersze, które nie mieszcza się na ekranie). Jesli chcemy odwołać ten efekt przed zamknięciem znacznika (czyli przed pojawieniem się </NOBR>), musimy użyć polecenia: <WBR> (tylko Internet Explorer). Po jego użyciu wiersz zostanie przełamany, chociaż wszystko dzieje się nadal w obrębie znacznika <NOBR>...</NOBR>.

Polecenie <WBR> działa tylko wówczas, jeżeli tekst wpisany w ramach <NOBR>...</NOBR> nie miesci się na ekranie. Natomiast jesli chcemy natychmiastowo zakończyć linię, należy użyć <BR>.

Podczas drukowania strony, tekst który nie został zawinięty, najprawdopodobniej będzie "ucięty"!

Znaczniki NOBR oraz WBR nie wchodza w skład specyfikacji HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

Ten tekst jest wpisany w jednej linii i nigdy nie zostanie przełamany... Ten tekst jest wpisany w jednej linii i nigdy nie zostanie przełamany... Ten tekst jest wpisany w jednej linii i nigdy nie zostanie przełamany... <WBR> ale jednak został przełamany. Lecz dalej nie może zostać przełamany... nie zostanie przełamany... nie zostanie przełamany... nie zostanie przełamany... nie zostanie przełamany...


Taki sam efekt można uzyskać zamieniajac w wybranym tekscie wszystkie spacje na znaki: &nbsp;. Nie dotyczy to jednak tekstu, w którym znajduja się: "%" (procent) lub "-" (myslnik) - wtedy linia może zostać przełamana po tych znakach, nawet jesli nie występuje po nich spacja.



POGRUBIENIE

<B>...</B>

wyświetlanie: w linii

Znacznik ten pozwala pogrubić (wytłuścić) część tekstu (ang. "bold").

Przykład:

Ten tekst jest pogrubiony (wytłuszczony)


POCHYLENIE

<I>...</I>

wyświetlanie: w linii

Pozwala napisać tekst pismem pochylonym, czyli kursywą (ang. "italic").

Przykład:

Ten tekst jest napisany pismem pochylonym, czyli kursywą


PODKREŚLENIE

<U>...</U>

wyświetlanie: w linii

Pozwala podkreślić fragment tekstu (ang. "underline").

Znacznik U jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

Ten tekst jest podkreślony


Stosując pewną "sztuczkę", można sprawić, aby kolor linii podkreślenia różnił się od koloru tekstu (nie obsługuje IE 5.0):

<U style="color: red"><SPAN style="color: black">To jest czarne podkreślenie czerwoną linią</SPAN></U>

gdzie w miejsce wyróżnionych wyrazów należy wpisać definicje kolorów; przy czym "red" oznacza kolor, jaki ma przyjąć linia podkreślenia, natomiast "black" - kolor tekstu.

To jest czarne podkreślenie czerwoną linią


PRZEKREŚLENIE

<S>...</S>
lub
<STRIKE>...</STRIKE>

wyświetlanie: w linii

Pozwala przekreślić część tekstu.

Znaczniki S oraz STRIKE są zdeprecjonowane przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Przykład:

Ten tekst jest przekreślony


Stosując pewną "sztuczkę", można sprawić, aby kolor linii przekreślenia różnił się od koloru tekstu (nie obsługuje IE 5.0)::

<S style="color: red"><SPAN style="color: black">To jest czarne przekreślenie czerwoną linią</SPAN></S>

gdzie w miejsce wyróżnionych wyrazów należy wpisać definicje kolorów; przy czym "red" oznacza kolor, jaki ma przyjąć linia przekreślenia, natomiast "black" - kolor tekstu.

To jest czarne przekreślenie czerwoną linią


MIGOTANIE

(tylko Netscape i Opera 7.20!)
<BLINK>...</BLINK>

Wprowadza na ekran migający tekst.

Znacznik BLINK nie wchodzi w skład specyfikacji HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Aby wstawić migający tekst, który działa również w innych przeglądarkach, możesz użyć odpowiedniego skryptu.

Przykład:

Ten tekst powinien być migający

WYRÓŻNIENIE

wyświetlanie: w linii

  1. Zwykłe (emfaza):
    <EM>...</EM>
  2. Mocne (mocna emfaza):
    <STRONG>...</STRONG>

Pozwala wyróżnić dowolny tekst (tzw. emfaza), aby podkreślić jego znaczenie. Pierwsze polecenie zwykle wyświetla tekst napisany kursywą, natomiast drugie - pogrubiony.

Przykład:

To jest tekst wyróżniony

To jest tekst mocno wyróżniony

INDEKS

wyświetlanie: w linii

  1. Indeks górny:
    <SUP>...</SUP>
  2. Indeks dolny:
    <SUB>...</SUB>

Umożliwia wprowadzenie indeksów (górnych lub dolnych) przy cyfrach i literach.

Przykład:

indeksgórny

indeksdolny


CZCIONKA

<FONT>...</FONT>

wyświetlanie: w linii

Znacznik FONT jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

Dzięki temu poleceniu, możesz określić wiele parametrów dotyczących pisanego tekstu.
Są to:

  1. Wielkość czcionki:

    1. Wartość bezwzględna:
      <FONT SIZE="n">...</FONT>

      gdzie "n" oznacza wielkość pisma (1-najmniejsza, 7-największa, 3-domyślna)

      Przykład:

      Czcionka o rozmiarze 1   (w Internet Explorerze 10 pikseli)
      Czcionka o rozmiarze 2   (12 pikseli)
      Czcionka o rozmiarze 3 (domyślna)   (16 pikseli)
      Czcionka o rozmiarze 4   (18 pikseli)
      Czcionka o rozmiarze 5   (24 piksele)
      Czcionka o rozmiarze 6   (32 piksele)
      Czcionka o rozmiarze 7   (48 pikseli)

    2. Wartość względna:
      <FONT SIZE="+n">...</FONT>
      lub
      <FONT SIZE="-n">...</FONT>

      gdzie "+n" oznacza czcionkę o "n" większą od aktualnej. Natomiast "-n" oznacza czcionkę o "n" mniejszą od bieżącej.

      Przykład:

      Czcionka o rozmiarze 3 (domyślna)
      Czcionka o rozmiarze +1 (3+1=4)
      Czcionka o rozmiarze +2 (3+2=5)
      Czcionka o rozmiarze +3 (3+3=6)
      Czcionka o rozmiarze +4 (3+4=7) - największa możliwa
      Czcionka o rozmiarze -1 (3-1=2)
      Czcionka o rozmiarze -2 (3-2=1) - najmniejsza możliwa


    Atrybut SIZE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.


  2. Kolor tekstu:
    <FONT COLOR="kolor">...</FONT>

    gdzie "kolor" oznacza kolor jaki chcemy nadać tekstowi (np.: "#130DC5" lub "black" itd.) [zobacz podstronę o kolorach: Kolory].

    Atrybut COLOR jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    Czcionka koloru "black"  Czcionka koloru "silver"  Czcionka koloru "gray"  Czcionka koloru "white"  Czcionka koloru "maroon"  Czcionka koloru "red"  Czcionka koloru "purple"  Czcionka koloru "fuchsia"  Czcionka koloru "green"  Czcionka koloru "lime"  Czcionka koloru "olive"  Czcionka koloru "yellow"  Czcionka koloru "navy"  Czcionka koloru "blue"  Czcionka koloru "teal"  Czcionka koloru "aqua"  Czcionka koloru "#800AF0"

  3. Rodzaj czcionki:
    <FONT FACE="rodzaj">...</FONT>
    lub
    <FONT FACE="rodzaj1, rodzaj2, rodzaj3...">...</FONT>

    gdzie zamiast "rodzaj, rodzaj1, rodzaj2, rodzaj3..." należy wpisać rodzaj czcionki (np.: Arial, 'Courier New', 'Times New Roman', Verdana i inne). Jeżeli nazwa czcionki składa się z kilku wyrazów, to w przypadku drugiego polecenia należy ją objąć w znaki apostrofu (np.: <FONT FACE="Verdana, 'Times New Roman', Arial">...</FONT>).

    UWAGA! Należy być ostrożnym z używaniem tego polecenia, ponieważ jeśli użytkownik oglądający Twoją stronę, nie będzie posiadał podanej czcionki w swoim systemie operacyjnym, tekst zostanie napisany czcionką domyślną (w Internet Explorerze będzie to najprawdopodobniej 'Times New Roman', chociaż to też nie jest pewne).
    Poza tym nie każda czcionka potrafi zapisać poprawnie polskie znaki (w standardzie ISO). Koniecznie sprawda rezultat w praktyce!

    W przypadku drugiego polecenia zostanie użyta taka czcionka, którą pierwszą w kolejności podawania będzie posiadał użytkownik. Jest to lepszy sposób, gdyż pozwala się ubezpieczyć na wypadek nieposiadania jednego rodzaju czcionki przez użytkownika.

    W systemie Windows standardowo dostępne powinny być czcionki: 'Times New Roman', Arial, 'Courier New'. Dodatkowo od jakiegoś czasu z Internet Explorerem dostarczane są: Verdana, Tahoma, 'Trebuchet MS', Georgia. Przy definiowaniu czcionki, dobrze jest wykorzystywać te właśnie rodzaje, a także takie które domyślnie występują w innych systemach operacyjnych (np.: Helvetica - podobna do Arial).

    Istnieje technologia, pozwalająca wczytać plik czcionki bezpośrednio z Internetu. Dzięki temu tekst teoretycznie zawsze będzie wyświetlony za pomocą wybranej przez nas czcionki, nawet jeśli użytkownik nie zainstalował jej na własnym komputerze. Niestety technologia ta nie została ujednolicona, a dodatkowo nie wszystkie przeglądarki ją obsługują :-(
    Aby dowiedzieć się więcej, zobacz: Czcionki osadzone.

    Atrybut FACE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    Czcionka Arial
    Czcionka 'Courier New'
    Czcionka 'Times New Roman'
    Czcionka Verdana



CZCIONKA BAZOWA

<BASEFONT SIZE="rozmiar" COLOR="kolor" FACE="rodzaj">

Polecenie to pozwala określić parametry czcionki bazowej (domyślnej). Wszystkie atrybuty (SIZE, COLOR, FACE) mają takie same znaczenie jak w przypadku zwykłych czcionek. Ponieważ element ten nie ma znacznika zamykającego (!), zmienia parametry całego tekstu, znajdującego się poniżej niego, aż do pojawienie się następnego znacznika BASEFONT. Zwykle polecenie to umieszcza się na stronie tylko jeden raz - w treści nagłówkowej dokumentu, czyli pomiędzy <HEAD> oraz </HEAD>.

UWAGA! W poleceniu tym nie należy raczej używać względnych miar wielkości czcionki SIZE="+/-n"

Znacznik BASEFONT jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.



CZCIONKA POWIĘKSZONA I POMNIEJSZONA

  1. Czcionka powiększona:
    <BIG>...</BIG>
  2. Czcionka pomniejszona:
    <SMALL>...</SMALL>

wyświetlanie: w linii

Wprowadza tekst napisany powiększoną czcionką (BIG) lub pomniejszoną (SMALL). Wpisując powyższe znaczniki (tego samego rodzaju) jeden wewnątrz drugiego (np.: <BIG><BIG>...</BIG></BIG>), można zwiększyć lub zmniejszyć rozmiar tekstu o kilka wielkości.

Przykład:

To jest zwykły tekst... a ten tekst jest napisany czcionką powiększoną (BIG)

To jest zwykły tekst... a ten tekst jest napisany czcionką pomniejszoną (SMALL)

TEKST PREFORMATOWANY

<PRE>...</PRE>

wyświetlanie: w bloku

Wprowadza tekst preformatowany, czyli napisany czcionką monotypiczną (o stałej szerokości znaku), który uwzględnia dodatkowe spacje, tabulację i znaki końca linii (nie trzeba stosować znaczników <BR>) oraz nie jest automatycznie zawijany. Dzięki niemu możesz np. wkleić na stronę WWW tekst, wprost ze zwykłego edytora, bez stosowania dodatkowych znaczników (niestety informacje dotyczące formatowania zostaną pominięte). Należy jednak przy tym pamiętać, aby tekst nie zawierał znaków: "<" oraz ">" (w zamian używaj: &lt; i &gt;).

Przykład:

Ten tekst jest preformatowny
dlatego możemy używać
	tabulatora,
dodatkowych         spacji
oraz znaków końca linii.


KOD KOMPUTEROWY

<CODE>...</CODE>

wyświetlanie: w linii

Pozwala wprowadzić fragment kodu komputerowego ("wyciąg" z programu lub Ľródła dokumentu), który jest napisany czcionką monotypiczną (tak jak w przypadku tekstu preformatowanego). Nie uwzględnia on jednak dodatkowych spacji, tabulacji ani znaków końca linii (trzeba używać <BR>) oraz jest automatycznie zawijany.

Ponieważ powyższy znacznik nie uznaje znaków końca linii, dodatkowych spacji, a także nie blokuje zawijania tekstu na ekranie, zamiast niego często używa się tekstu preformatowanego.

Przykład:

<SCRIPT TYPE="text/javascript" LANGUAGE="JavaScript">
<!--
var data = new Date();
document.write(data);
//-->
</SCRIPT>


ZMIENNA

<VAR>...</VAR>

wyświetlanie: w linii

Wprowadza na ekran zmienną (matematyczną lub języka programowania), która zostaje wyróżniona, najczęściej poprzez pochylenie tekstu.

Przykład:

zmienna = a + 2b + 3

DALEKOPIS

<TT>...</TT>

wyświetlanie: w linii

Pozwala wprowadzić do dokumentu tekst, napisany czcionką monotypiczną, czyli o stałej szerokości znaku (efekt dalekopisu). Zwykle działa analogicznie jak CODE.

Przykład:

To jest tekst o stałej szerokości znaku (dalekopis).

PRZYKŁAD

<SAMP>...</SAMP>

wyświetlanie: w linii

Pozwala wprowadzić do dokumentu tekst, będący przykładem wyniku wygenerowanego przez program, skrypt itp. Zwykle działa analogicznie jak CODE.

Przykład:

<SAMP>To jest przykład użycia znacznika SAMP</SAMP>

DEFINICJA

<DFN>...</DFN>

wyświetlanie: w linii

Wprowadza definicję jakiegoś terminu, która zwykle jest napisana kursywą. (zobacz także: Słownik). Znacznikiem tym powinien być objęty tylko defilowany termin, a nie cała treść definicji.

Przykład:

<DFN>Atrybut</DFN> to wartość powiązana z elementem, składająca się z nazwy i związanej wartości (tekstowej).



CYTAT

wyświetlanie: w linii

  1. Odniesienie do Ľródła:
    <CITE>...</CITE>

    Zwykle jest napisany kursywą. Można w nim umieścić np. imię i nazwisko autora, którego cytujemy (ale nie sam cytat!) albo tytuł książki, do której się odnosimy.

  2. Krótki cytat:
    <Q>...</Q>

    Przeglądarki zwykle automatycznie ujmują tekst tego znacznika w znaki cudzysłowu (Internet Explorer 6.0 tego nie robi!), dlatego nie należy wstawiać dodatkowych cudzysłowów ręcznie. Umieszcza się w nim treść krótkich cytatów, które nie zawierają żadnych akapitów. Jeśli chcemy zacytować dłuższy fragment tekstu z kilkoma paragrafami, powinniśmy wykorzystać znacznik BLOCKQUOTE.

Przykład:

<CITE>Albert Einstein</CITE> powiedział: <Q>Dwie rzeczy nie mają granic: wszechświat i ludzka głupota.</Q>
Albert Einstein powiedział: Dwie rzeczy nie mają granic: wszechświat i ludzka głupota.


Więcej informacji znajduje się w opracowaniu <CITE>[HTML 4.01 Specification]</CITE>
Więcej informacji znajduje się w opracowaniu [HTML 4.01 Specification]

BLOK CYTOWANY

<BLOCKQUOTE>...</BLOCKQUOTE>

wyświetlanie: w bloku

Wprowadza blok cytowany, którego możemy użyć np. gdy powołujemy się na jakieś Ľródła. Każdy wiersz w bloku cytowanym rozpoczyna się zwykle tabulatorem (wcięciem). Można go używać do zacytowania jakiegoś większego fragmentu, który ciągnie się przez wiele linijek. (zobacz także: Cytat).

Przykład:

To jest blok cytowany.
Używamy go gdy powołujemy się na jakieś źródła, cytujemy czyjąś wypowiedź...
Wszystkie wiersze w tym bloku rozpoczynają się tabulatorem.


ADRES

<ADDRESS>...</ADDRESS>

wyświetlanie: w bloku

Wprowadza blok adresu, którego możemy użyć gdy podajemy na stronie swój własny lub jakiś inny adres. Blok taki nie uwzględnia tabulatorów, dodatkowych spacji ani znaków końca linii. W przeglądarkach najczęściej jest automatycznie napisany czcionką pochyłą.

Przykład:

Jan Kowalski
ul. Krakowska 9/99
99-999 Warszawa
Polska


ZMIANY

  1. Treść wstawiona:
    <INS>opis</INS>
  2. Treść usunięta:
    <DEL>opis</DEL>

Pozwala podać informację o wprowadzonych na stronie zmianach. Jeśli ostatnio dodane zostały jakieś nowe rozdziały, aby o tym zakomunikować, opis tych zmian można wpisać do znacznika INS (taki tekst może zostać automatycznie podkreślony). Natomiast do znacznika DEL wpisujemy opis usuniętych rozdziałów, które nie są już dostępne (zwykle tekst przekreślony).

Przykład:

W tym tygodniu został dodany rozdział, dotyczący obliczania przybliżonych rozwiązań równań różniczkowych metodą Runge-Kutty drugiego rzędu ;-)

Rozdział o trójwymiarowych całkach krzywoliniowych, nie jest już dostępny ;-)

POZIOMA LINIA

<HR>

Polecenie to pozwala narysować na ekranie poziomą linię. Może ona np. rozdzielać kolejne rozdziały, które różnią się tematycznie, przez co strona staje się bardziej czytelna i przejrzysta.

Wygląd poziomej linii może się różnić w zależności od przeglądarki.

  1. Zwykła (domyślnie):
    <HR>

    Przykład:



  2. Pozbawiona cieniowania:
    <HR NOSHADE>

    Atrybut NOSHADE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:



  3. O określonej grubości:
    <HR SIZE="y">

    gdzie "y" oznacza grubość linii (w pikselach).

    Atrybut SIZE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    SIZE="20"

  4. O określonej długości:
    <HR WIDTH="x">
    lub
    <HR WIDTH="x%">

    gdzie "x" oznacza długość linii w pikselach, natomiast "x%" oznacza długość linii w procentach ekranu.

    Atrybut WIDTH jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    WIDTH="300"

  5. O określonym kolorze (Internet Explorer):
    <HR COLOR="kolor">

    gdzie "kolor" oznacza definicję koloru.

    Atrybut COLOR nie wchodzi w skład specyfikacji HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    COLOR="red"

  6. O określonym ustawieniu:
    <HR ALIGN="rodzaj">

    gdzie jako "rodzaj" należy wpisać:
    • "center" - wyśrodkowanie,
    • "left" - ustawienie po lewej
    • lub "right" - ustawienie po prawej.

    Określenie ustawienie ma sens tylko wtedy, gdy jednocześnie podamy długość linii - atrybut WIDTH (mniejszy od 100%).

    Atrybut ALIGN jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    WIDTH="50%" ALIGN="center"


    WIDTH="50%" ALIGN="left"


    WIDTH="50%" ALIGN="right"




OBRAMOWANIE

<FIELDSET>...</FIELDSET>

Wprowadza obramowanie wokół wybranego fragmentu tekstu.

Prawdziwe zastosowanie znacznika FIELDSET, to grupowanie pól formularza.

Wygląd obramowania może się różnić w zależności od przeglądarki.

Przykład:

Ten tekst jest ujęty w ramkę


Polecenie to często stosuje się wraz z: <LEGEND>...</LEGEND>, co pozwala podać tytuł ramki:

Po wpisaniu:
<FIELDSET>
<LEGEND>opis</LEGEND>
Jakiś tekst
</FIELDSET>
otrzymamy:

opis Jakiś tekst


UWAGA! Znacznik LEGEND (tytuł ramki) musi znajdować się bezpośrednio po znaczniku otwierającym <FIELDSET>



WYKAZ

(lista wyliczeniowa)

wyświetlanie: w bloku

  1. Wypunktowanie (podstawowy) - lista nieuporządkowana:
    <UL>
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI>Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </UL>

    Przykład:

    • Punkt pierwszy
    • Punkt drugi
    • Punkt trzeci


  2. Wypunktowanie - różne typy:
    <UL TYPE="rodzaj">
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI>Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </UL>

    gdzie jako "rodzaj" należy podać:
    1. "disc" (domyślny) - koło,
    2. "circle" - okrąg
    3. lub "square" - wypełniony kwadrat.

    Atrybut TYPE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

    • disk (domyślny)
    • circle
    • square


  3. Wykaz numerowany (podstawowy) - lista uporządkowana:
    <OL>
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI>Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </OL>

    Przykład:

    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci


  4. Wykaz numerowany - różne typy:
    <OL TYPE="rodzaj numeracji">
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI>Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </OL>

    gdzie jako "rodzaj numeracji" należy podać:
    1. "1" (domyślny) - numeracja według liczb arabskich,
    2. "I" - według dużych liczb rzymskich,
    3. "i" - według małych liczb rzymskich,
    4. "a" - według małych liter
    5. lub "A" - według dużych liter.

    Atrybut TYPE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

      TYPE="1" (domyślny)
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci

      TYPE="I"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci

      TYPE="i"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci

      TYPE="A"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci

      TYPE="a"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci


  5. Wykaz numerowany z podaniem początkowego numeru:
    <OL START="n">
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI>Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </OL>

    gdzie jako "n" należy podać liczbę, od której ma się rozpocząć numerowanie.

    Wartość atrybutu START zawsze musi być liczbą, nawet jeśli numerowanie następuje według liter!

    Atrybut START jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

      TYPE="1" START="3"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci


      TYPE="A" START="3"
    1. Punkt pierwszy
    2. Punkt drugi
    3. Punkt trzeci


  6. Zmiana numerowania "w trakcie":
    <OL>
    <LI>Punkt pierwszy
    <LI VALUE="n">Punkt drugi
    <LI>Punkt trzeci
    </OL>

    gdzie jako "n" należy podać zmieniony numer punktu (następne punkty będą numerowane według zmienionej kolejności).

    Wartość atrybutu VALUE zawsze musi być liczbą, nawet jeśli numerowanie następuje według liter!

    Atrybut VALUE jest zdeprecjonowany przez specyfikację HTML 4.01 - zaleca się stosowanie stylów.

    Przykład:

      TYPE="1"
    1. Punkt pierwszy
    2. VALUE="3"
    3. Punkt następny


      TYPE="A"
    1. Punkt pierwszy
    2. VALUE="3"
    3. Punkt następny



Edytory HTML posiadają często specjalny generator wykazów, który może ułatwić pracę.



Stosując pewną "sztuczkę", można uzyskać wykaz, którego wyróżniki (markery) będą miały inny kolor niż reszta tekstu:

<UL style="color: red">
<LI><SPAN style="color: black">Punkt pierwszy</SPAN>
<LI><SPAN style="color: black">Punkt drugi</SPAN>
<LI><SPAN style="color: black">Punkt trzeci</SPAN>
</UL>

gdzie w miejsce wyróżnionych wyrazów należy wpisać definicje kolorów; przy czym "red" oznacza kolor, jaki mają przyjąć wyrózniki, natomiast "black" - kolor tekstu.

Dotyczy to wszystkich typów wykazu:

  1. Punkt pierwszy
  2. Punkt drugi
  3. Punkt trzeci
  1. Punkt pierwszy
  2. Punkt drugi
  3. Punkt trzeci

Możliwe jest również określenie innego koloru dla każdego punktu wykazu:

<UL>
<LI style="color: red"><SPAN style="color: black">Punkt pierwszy</SPAN>
<LI style="color: green"><SPAN style="color: black">Punkt drugi</SPAN>
<LI style="color: blue"><SPAN style="color: black">Punkt trzeci</SPAN>
</UL>


Na koniec ważna wskazówka. Często może się zdarzyć tak, że chcemy umieścić wykaz wewnątrz paragrafu. Nie jest to błąd, lecz efekt będzie prawdopodobnie inny niż oczekiwaliśmy. Paragraf nie jest zwykłym elementem blokowym, ponieważ nie może zawierać innych elementów blokowych (m.in. wykazów). Zakończy się on po napotkaniu pierwszego elementu blokowego, nawet przed znacznikiem zamykającym </P> (który zresztą nie jest wcale wymagany).

Przykład:

Po wpisaniu:
<P ALIGN="center">
Tu rozpoczyna się paragraf...
<UL>
<LI>Punkt pierwszy wykazu
<LI>Punkt drugi wykazu...
</UL>
...tu powinien skończyć się paragraf.
</P>
otrzymamy:

Tu rozpoczyna się paragraf...

...tu powinien skończyć się paragraf.


Jak widać paragraf zakończył się przed wykazem, ponieważ ostatnia linijka nie została ustawiona na środku (tak jak pierwsza). Aby to zmienić, należy rozpocząć nowy paragraf tuż za wykazem i określić dla niego odpowiednie atrybuty lub ewentualnie zamiast paragrafu użyć bloku.



ZAGNIEŻDŻANIE WYKAZÓW

  1. Wypunktowanie (podstawowy):
    <UL>
    <LI>Punkt pierwszy

         <UL>
         <LI>Punkt 1.1

              <UL>
              <LI>Punkt 1.1.1
              <LI>Punkt 1.1.2
              </UL>

         <LI>Punkt 1.2
         </UL>

    <LI>Punkt drugi
    </UL>
  2. Wykaz numerowany:
    <OL>
    <LI>Punkt pierwszy

         <OL>
         <LI>Punkt 1.1

              <OL>
              <LI>Punkt 1.1.1
              <LI>Punkt 1.1.2
              </OL>

         <LI>Punkt 1.2
         </OL>

    <LI>Punkt drugi
    </OL>
  3. Wykaz mieszany - połączenie obu powyższych.

We wszystkich przypadkach kolorem czerwonym zaznaczono wykaz nadrzędny (główny), zielonym - wykaz pierwszego stopnia zagnieżdżenia (podrzędny), natomiast niebieskim - drugiego stopnia zagnieżdżenia (najbardziej podrzędny).
Możliwe jest oczywiście dalsze zagnieżdżanie oraz mieszanie typów wykazów (wykaz mieszany).

Dzięki możliwości zagnieżdżania wykazów, można stworzyć listę punktów wraz z podpunktami. Podpunkty będą przesunięte bardziej w prawo w stosunku do punktów nadrzędnych, dzięki czemu wykaz będzie wyglądał bardziej czytelnie i estetycznie.

Zauważ, że w składni powyższych poleceń, wykazy bardziej zagnieżdżone są przesunięte w prawo - im bardziej podrzędny wykaz, tym większe jest wcięcie. Nie jest to konieczne, ale bardzo ułatwia zorientowanie się, na którym stopniu zagnieżdżenia aktualnie jesteśmy. Dlatego polecam używanie takiego sposobu wpisywania. Dobrze jest również na samym początku zamykać wszystkie znaczniki UL oraz OL (większość edytorów HTML i tak robi to automatycznie), a dopiero potem wpisywać do nich punkty LI - dzięki temu unikniemy błędnego wyświetlania, spowodowanego zapomnieniem zamknięcia znacznika.

Przykład:



    Numerowanie:
  1. Punkt pierwszy
    1. Punkt 1.1
      1. Punkt 1.1.1
      2. Punkt 1.1.2
    2. Punkt 1.2
  2. Punkt drugi


    Wykaz mieszany :
  1. Punkt pierwszy
    1. Punkt I.1
      1. Punkt I.1.a
        • Punkt I.1.a.(1)
        • Punkt I.1.a.(2)
      2. Punkt I.1.b
    2. Punkt I.2
  2. Punkt drugi

A oto co należy wpisać, aby otrzymać ostatni wykaz:

<OL TYPE="I">
<LI>Punkt pierwszy

  <OL TYPE="1">
  <LI>Punkt I.1

    <OL TYPE="a">
    <LI>Punkt I.1.a

      <UL TYPE="disc">
      <LI>Punkt I.1.a.(1)
      <LI>Punkt I.1.a.(2)
      </UL>

    <LI>Punkt I.1.b
    </OL>

  <LI>Punkt I.2
  </OL>

<LI>Punkt drugi
</OL>


SŁOWNIK

<DL>
<DT>Pierwszy termin
<DD>Definicja pierwszego terminu
<DT>Drugi termin
<DD>Definicja drugiego terminu
</DL>

wyświetlanie: w bloku

Polecenie tworzy tzw. listę definicyjną, która jest przydatna, gdy piszemy słownik, w którym znajdują się pewne wyrazy i ich objaśnienia. Objaśnienia są zwykle przesunięte bardziej w prawo, dzięki czemu lista staje się czytelniejsza. (zobacz także: Definicja).

Innym zastosowaniem listy definicyjnej może być zapisywanie dialogów (rozmowy) - do znacznika <DT> wpisujemy imię osoby mówiącej, a do <DD> słowa które mówi.

Edytory HTML posiadają często specjalny generator list definicyjnych, który może ułatwić pracę.

Przykład:

Atrybut
Wartość powiązana z elementem, składająca się z nazwy i związanej wartości (tekstowej).
HTML (Hypertext Markup Language)
Język znacznikowy służący do tworzenia stron WWW.
Zawartość
Treść związana z elementem w dokumencie Ľródłowym.

Możliwe jest również tworzenie słownika, w którym pojedyncze pojęcia mają kilka znaczeń albo kilka pojęć oznacza to samo:

Zamek
Urządzenie do zamykania drzwi za pomocą klucza.
Zapięcie wszywane do odzieży.
Warowna budowla mieszkalna.
Auto
Samochód
Dwuśladowy pojazd mechaniczny napędzany silnikiem.
<DL>
<DT>Zamek
<DD>Urządzenie do zamykania drzwi za pomocą klucza.
<DD>Zapięcie wszywane do odzieży.
<DD>Warowna budowla mieszkalna.
<DT>Auto
<DT>Samochód
<DD>Dwuśladowy pojazd mechaniczny napędzany silnikiem.
</DL>


KOMENTARZ

<!-- Treść komentarza -->

Często zdarza się, że autor, dla swojej wygody, chciałby umieścić na stronie pewien tekst, który nie będzie widoczny dla normalnych użytkowników. Dzięki temu mógłby zaznaczyć ważne elementy strony lub wprowadzić inne informacje, które nie muszą być wyświetlane na ekranie, ponieważ mogłyby spowodować zaciemnienie właściwej treści.

Do wprowadzenia tekstu, który jest niewidoczny na ekranie, ale istnieje w Ľródle dokumentu, służy właśnie komentarz. Cały tekst który zostanie do niego wpisany będzie zignorowany przez przeglądarkę, ale może przechowywać ważne informacje dla autora strony (np. prawa autorskie). Oczywiście wewnątrz komentarza zwykłe znaczniki nie są interpretowane (chociaż można je tam wpisać). Komentarz może być wieloliniowy tzn., że może ciągnąć się przez wiele linijek, np.:

<!-- Ten tekst
zostanie zignorowany
przez przeglądarkę -->

Komentarzy nie można zagnieżdżać (umieszczać jeden wewnątrz drugiego), tzn. niedozwolona jest konstrukcja:
<!-- zewnętrzny <!-- komentarz wewnętrzny --> zewnętrzny -->
nawet jeśli komentarze znajdują się w wielu linijkach.

Częstym zastosowaniem komentarza jest również objęcie nim bloku kodu (razem ze znacznikami), który zdecydowaliśmy się chwilowo usunąć ze strony, ale zamierzamy go jeszcze kiedyś (niedługo) wykorzystać. Zaletą takiego sposobu, w stosunku do zwyczajnego usunięcia tekstu z kodu Ľródłowego strony, jest to, że za jakiś czas możemy ponownie wstawić taki fragment, usuwając tylko znaki komentarza - nie musimy wtedy wpisywać całego kodu od początku:

<!--<P>
Ten fragment pokazuje przykład,
w jaki sposób można używać <B>komentarz HTML</B>...
</P>-->

Należy jednak pamiętać, aby nie obejmować w ten sposób przesadnie długich fragmentów strony, ponieważ niezależnie od tego, że nie są one widoczne na ekranie, to nadal figurują w kodzie Ľródłowym i spowalniają wczytywanie (nie są natomiast wczytywane obrazki i inne osadzone pliki). Ponadto trzeba uważać, aby wybrany fragment nie zawierał wstawionych wcześniej komentarzy, ponieważ spowodowałoby to zagnieżdżenie (co jest niedozwolone):

<!--<P>
Ten fragment pokazuje przykład,
w jaki sposób nie można używać <B>komentarza HTML</B>...
<!-- Ten komentarz jest niedozwolony -->
Ciąg dalszy...
</P>-->