Wskaźniki na tablice wielowymiarowe
TABLICE WIELOWYMIAROWE
Operacje na tablicach wielowymiarowych w zapisie indeksowym
int tab[ 3 ][ 5 ] ;
int i, j ;
for( i=0 ; i<3 ; i++ )
for( j=0 ; j<5 ; j++ )
{
printf( ” TAB[ %d , %d ]= ”, i, j ); // cout << ”
; TAB[ ” << i << ”,” << j << ”] =”
scanf( ”%d” , &tab[ i ] [ j ] ); // cin >> tab[ i ] [ j ]
}
Reprezentacja tablicy int tab[3][5] w pamięci komputera:
Operacje na tablicy dwuwymiarowej w zapisie wskaźnikowym
int tab[ 3 ][ 5 ] ;
int i, j ;
for( i=0 ; i<3 ; i++ )
for( j=0 ; j<5 ; j++ )
{
printf( ” TAB[ %d , %d ]= ”, i, j );
scanf( ”%d” , (tab + i) + j );
}
Operacje na tablicy dwuwymiarowej bez wykorzystywania indeksów liczbowych:
int tab[ 3 ][ 5 ] ;
int (wsk_w) [ 5 ] ; // wskaźnik na wiersz tzn. na 5-cio elementową tablicę int
int wsk_k ; // wskaźnik na kolumnę tzn. na liczbę int
for( wsk_w = tab ; wsk_w < tab + 3 ; wsk_w++ )
for( wsk_k = wsk_w ; wsk_k < wsk_w + 5 ; wsk_k++ )
{
printf( ” TAB[ %d , %d ]= ”, wsk_w tab, wsk_k wsk_w );
scanf( ”%d” , wsk_k );
}
int tab[ 3 ][ 5 ] ;
int i, j ;
tab[ i ][ j ] == ( (tab + i) + j) np. tab[ 0][ 0]
== ((tab+0)+0) == tab
Dlaczego tab jest typu int ()[5] a nie typu int ?
int tab2 Wskaźnik na wskaźnik na zmienną:
int tab2 Wskaźnik na tablicę wskaźników na tablice:
// przykładowy program tworzący strukturę danych j.w.
int tab_k_0 [ 5 ] ;
int tab_k_1 [ 5 ] ;
int tab_k_2 [ 5 ] ;
int tab2 [ 5 ] = { tab_k_0, tab_k_1, tab_k_2 } ;
// lub inaczej:
int tab_w [ 5 ] = { tab_k_0, tab_k_1, tab_k_2 } ; int&#
61482; tab2 = tab_w ;
// zapis liczby 111 do wybranego elementu tablicy tab2
((tab2+2) + 3) = 111 ;
tab2 [ 2 ][ 3 ] = 111 ;
// zamiana miejscami wierszy o indeksach 0 i 2
int wsk_pom ;
wsk_pom = tab2 ; // wsk_pom = (tab2 + 0) ;
tab2 = (tab2 + 2) ; // (tab2 + 0) = (tab2 + 2) ;
(tab2 + 2) = wsk_pom ;
DOSTĘP DO DOWOLNEGO OBSZARU PAMIĘCI
Dostęp do zmiennej poprzez nazwę lub wskaźnik:
double wzrost ;
double wysokość ;
wysokość = &wzrost ;
wzrost = 170 ;
// równoważne
wysokość = 170 ;
Dostęp do zmiennej dynamicznej poprzez wskaźnik:
double wysokość ;
wysokość = new double ; // wysokość = (double) malloc( sizeof(double) ) ;
wysokość = 170 ;
Dostęp do dowolnych bajtów pamięci:
double far wysokość ;
wysokość = (double far) adres_początku_8_bajtów_w_pamięci ;
// na komputerach typu IBM PC:
wysokość = (double far) MK_FP( segment_adresu , offset_adresu ) ;
wysokość = 170 ;
Np. bezpośredni zapis znaku do pamięci obrazu:
char far pierwszy_znak ;
pierwszy_znak = (char far) MK_FP( 0xB800 , 0x0000 ) ;
pierwszy_znak = ‘A’ ;
// równoważne:
gotoxy( 1, 1 );
cprintf( ”A” );
Wyświetlanie bajtów kodujących zmienne:
double zmienna = 111;
unsigned char wsk_bajtu ;
wsk_bajtu = (unsigned char ) &zmienna ;
for( int i=0 ; i < sizeof(double) ; i++)
cout << wsk_bajtu++ ;
Obszar pamięci widziany jako tablice o różnej strukturze:
int i ;
double A[ 2 ];
for( i=0 ; i < 2; i++ )
A[ i ] = 0 ;
long B = (long) A ;
for( i=0 ; i < 4; i++ )
B[ i ] = 0 ;
int C = (int) A ;
for( i=0 ; i < 8; i++ )
C[ i ] = 0 ;
char D = (char) A ;
for( i=0 ; i < 16; i++ )
D[ i ] = 0 ;
Bezpośredni zapis do pamięci ekranu (wypełnianie spacjami, biały znak, czarne tło):
// 4000-elementowa tablica znaków (25 80 2)
char ekran_A = (char) MK_FP( 0xB800 , 0x0000 ) ;
for( i=0 ; i < 4000; i+=2 )
{ ekran_A[ i ] = 32 ; ekran_A[ i+1 ] = 15; }
// 2000-elementowa tablica word (25 80 1)
unsigned int ekran_B = (unsigned int) MK_FP( 0xB800 , 0x0000 ) ;
for( i=0 ; i < 2000; i++ )
ekran_B[ i ] = 32 + 15256 ;
// dwuwymiarowa tablica 25-wierszy i 80-kolumn
unsigned int (ekran_C) [ 80 ] ;
ekran_C = (unsigned int () [ 80 ]) MK_FP( 0xB800 , 0x0000 ) ;
for( int w=0 ; w < 25; w++ )
for( int k=0 ; k < 80; k++ )
ekran_C[ w ][ k ] = 32 + 15256 ;
WSKAZANIA NA FUNKCJE
nazwa funkcji jest stałą równą adresowi kodu funkcji w pamięci komputera (analogicznie jak nazwa tablicy jest stałą równą adresowi tablicy),
#include < conio.h>
. . .
clrscr ; // podanie samej nazwy funkcji jest równoważne podaniu adresu
// i nie powoduje żadnej akcji (podobnie jak polecenie 10 ;
)
clrscr() ; // nazwa funkcji z nawiasami () jest traktowana jako „
wywolanie
// funkcji” tzn. polecenie wykonania fragmentu kodu umieszczoŹ-
// nego pod podanym adresem
możliwość pośredniego dostępu do funkcji (poprzez zmienną zawierającą adres / wskazanie na funkcję). Ogólna postać definicji wskaźnika funkcji:
typ_zwracany_przez_funkcję ( nazwa_zmiennej ) ( parametry_funkcji );
void clrscr( void ); // prototyp funkcji clrscr()
void (nowy_clrscr) ( void ); // definicja zmiennej wskazującej na funkcję
. . .
nowy_clrscr = clrscr; // przypisanie zmiennej nowy_clrscr adresu clrscr
. . .
clrscr(); // bezposrednie wywołaniefunkcji clrscr()
nowy_clrscr(); // wywolanie funkcji wskazywanej przez zmienną
możliwość napisania programów wywołujących funkcje, których adresy zostaną podane dopiero w trakcie wykonywania programu.
// np. uniwersalna funkcja licząca sume N elementów dowolnego ciągu
double Suma_Ciagu( double (Element)( int ) , int ilosc )
{
double s = 0;
for( int i = 0; i < ilosc; i++ )
s += Element( i );
}
double Nty_Element ( int n ) // 1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, ...
{ return( 1.0/(n+1) ); }
. . .
printf( ”Suma elementów = %lf”, Suma_Ciagu( Nty_Element , 100 );
. . .
funkcja qsort < stdlib.h>
implementacja algorytmu sortowania szybkiego (ang. quick sort)
pozwalająca sortować tablice obiektów dowolnego typu według zadanego kryterium (funkcji definiującej relację porządku)
prototyp funkcji:
void qsort(
void base, // adres poczatku sortowanego obszaru
size_t nelem, // rozmiar pojedynczego elementu
size_t width, // ilosc sortowanych elementów
int (fcmp)( void , void ) //funkcja porównująca
);
Przykład sortowania tablicy liczb całkowitych
#include < stdlib.h>
#include < stdio.h>
int liczby_rosnaco( const void , const void );
void wyswietl( int [ ], int );
void main( void )
{
int tab[10] = { 12, 1, 3, 0, 10, 1, 2, 6, 4, 9 };
wyswietl( tab, 10 );
qsort( tab, 10, sizeof(int), liczby_rosnaco );
wyswietl( tab, 10 );
}
int liczby_rosnaco( const void wsk_1, const void wsk_2)
{
int wsk_liczby_1, wsk_liczby_2;
wsk_liczby_1 = (int)wsk_1;
wsk_liczby_2 = (int)wsk_2;
return( wsk_liczby_1 wsk_liczby_2 );
}
void wyswietl( int tab[ ], int ilosc )
{
int i;
for( i = 0; i
printf( "tab[%d]=%d\n" , i , tab[i] );
}
Przykład sortowania tablicy tekstów
#include < stdio.h>
#include < stdlib.h>
#include < string.h>
int teksty_rosnaco( const void wsk_1, const void wsk_2)
{
return( strcmp( (char ) wsk_1, (char ) wsk_2) );
}
void main( void )
{
char tab_tekstow[5][10] = { "Opel", "Audi", "Ford", "Trabant", "Fiat" };
qsort( tab_tekstow, 5, sizeof( tab_tekstow[0] ) , teksty_rosnaco );
}
Przykład sortowania bazy danych (tablicy struktur)
#include < stdio.h>
#include < stdlib.h>
#include < string.h>
struct student
{
char nazwisko[31];
char imie[16];
int wiek;
char plec;
float stypendium;
} ;
int wedlug_nazwisk( const void wsk_1, const void wsk_2)
{
struct student osoba_1 = (struct student ) wsk_1;
struct student osoba_2 = (struct student ) wsk_2;
return( strcmp( osoba_1nazwisko, osoba_2nazwisko );
}
void main( void )
{
#define MAX_IL 100
struct student baza[ MAX_IL ];
. . .
qsort( baza, MAX_IL, sizeof( struct student ), wedlug_nazwisk );
}
PRZYKŁADY RÓŻNYCH KOMBINACJI WSKAŹNIKÓW
Przykładowe elementy:
float LICZBA; // liczba rzeczywista float
int TAB_INT [ 5 ]; // 5-cio elementowa tablica liczb int
double FUNKCJA ( int x ) // funkcja z parametrem int zwracająca
{ // wartość double
return x+0.1;
}
Wskaźniki na w/w elementy:
float wsk_liczby ; // wskaźnik na liczbę float
wsk_liczby = & LICZBA ;
int ( wsk_tab ) [ 5 ] ; // wskaźnik na 5-cio elementowa tablicę
wsk_tab = & TAB_INT ;
double ( wsk_fun ) ( int ) ; // wskaźnik na funkcję
wsk_fun = FUNKCJA ;
Tablice elementów:
float tab_liczb [ 10 ] ; // tablica liczb float
int tab_tab [ 10 ] [ 5 ] ; // tablica tablic
// nie ma tablicy funkcji
Tablice wskaźników na elementy:
float tab_wsk_liczb [ 10 ] ; // tablica wskaźników na liczby
tab_wsk_liczb [ 2 ] = & LICZBA ;
int ( tab_wsk_tab [ 10 ] ) [ 5 ] ; // tablica wskaźników na tablice
tab_wsk_tab [ 2 ] = & TAB_INT ;
double ( tab_wsk_fun [ 10 ] ) ( int ) ; // tablica wskaźników na funkcje
tab_wsk_fun [ 2 ] = FUNKCJA ;
Funkcje zwracające elementy:
float FUNKCJA_E1 ( void ) // funkcja zwracająca liczbę float
{ return 0.1; }
nie ma funkcji zwracającej tablice
nie ma funkcji zwracającej funkcje
Funkcje zwracające wskaźniki elementów:
float FUNKCJA_W1( void ) // funkcja (void) zwracająca
{ // wskaźnik na liczbę float
float wsk_liczby ;
wsk_liczby = &LICZBA ;
return wsk_liczby ;
}
int ( FUNKCJA_W2( void ) ) [ 5 ] // funkcja (void) zwracająca
{ // wskaźnik na tablicę
int (wsk_tab)[ 5 ] ; // pięciu liczb int
wsk_tab = &TAB_INT ;
return wsk_tab ;
}
double ( FUNKCJA_W3( void ) ) ( int ) // funkcja (void) zwracająca
{ // wskaźnik na funkcję
double (wsk_fun)( int ); // double (int)
wsk_fun = FUNKCJA ;
return wsk_fun ;
}
Tylko dla koneserów
Tablica wskaźników na funkcje double ( int )
double ( tab_wsk_fun[ 10 ] ) ( int ) ;
Wskaźnik tablicy wskaźników na funkcje double ( int )
double ( (wsk_tab_wsk_fun) [ 10 ] ) ( int ) ;
Funkcja (void) zwracająca wskaźnik tablicy wskaźników na funkcje double(int)
double ( ( fun_wsk_tab_wsk_fun( void ) ) [ 10 ] ) ( int )
{
return wsk_tab_wsk_fun ;
}