Wstęp
Nie jest to typowy kurs programowania w Pascalu. Nie koncentruję się w nim na pisaniu programów, ani na omawianiu poszczególnych procedur i funkcji. Przedstawiona jest za to struktura języka i jej założenia. Po jej opanowaniu można zabrać się za kurs programowania przy użyciu kompilatora Pascala- w tym serwisie znajduje się kurs Delphi w którym opisane są (lub będą) wszystkie te rzeczy, które nie znalazły się tutaj.
Program w Pascalu można podzielić na dwie części: deklaracji i główną. W tej pierwszej definiujemy wszystkie zmienne, moduły...
Ponieważ najlepiej jest to wszystko wyjaśnić na przykładzie oto on:
program xxx; {Nazwa programu, może być dowolna (byleby nie pokrywała się z nazwami zmiennych itp.)}
uses crt, graph; {deklaracja modułów użytych w programie, moduły można zdefiniować jako zbiory dodatkowych poleceń rozszerzające możliwości języka}
label xz; {nie wiem jak to przetłumaczyć, w dalszej części tekstu wyjaśnię o co chodzi}
const q=2; {deklaracja stałych}
z=8;
type typ=integer; {deklaracja typów}
drugityp=integer;
var e,z:integer; {deklaracja zmiennych}
Znaczenia poszczególnych wyrazów takich jak "integer" wyjaśnię w dalszej części kursu. W tym miejscu chcę zwrócić uwagę na wyrazy pogrubione- wskazują one kompilatorowi, że po nich znajdować będą się deklaracje elementów danego rodzaju (np.: po uses, moduły). Tych elementów może być w zasadzie nieograniczona liczba. Przypadku zmiennych i typów, możliwe jest zadeklarowanie paru elementów wymienionych po przecinku (patrz var) lub w nowej linii (patrz type).
Warto też zauważyć, że każda linia kończy się średnikiem ";"- jest to cecha charakterystyczna Pascala (i nie tylko) do której trzeba się przyzwyczaić. Nie wszędzie gdzie kończy się linia będzie średnik, dlatego radzę uważnie obserwować kod przedstawiony w kursie. Poza tym radzę przyswoić sobie różnice w deklaracji poszczególnych elementów.
Kolejną dość istotną rzeczą są komentarze czyli fragment kodu, który jest ignorowany przez kompilator. W podanym przykładzie do komentarza użyłem nawiasów klamrowych "{ }", ale dopuszczalny jest także taki zapis "(* komentarz *)".
Stałymi, zmiennymi i typami zajmę się później, a teraz omówię najmniej dla nas istotne label i uses
uses- Jak napisałem wcześniej służy do zadeklarowania modułów. Moduły można podzielić na własne i na standardowe. Wymienione: crt i graph należą do standardowych modułów Turbo Pascala. Nie będę się jednak zajmował ich przybliżeniem ponieważ celem tego kursu jest jedynie przedstawienie składni języka z którego korzystają bardziej współczesne niż Turbo Pascal narzędzia programistyczne (Delphi)
label- jest to właściwie przeżytek i odradzam jego stosowanie- w programoawniu strukturalnym label jest całkowicie zbędny. A co to właściwie jest? Posłuże się przykładem
:xz
jakies operacje
goto xz;
w części deklaracyjnej zadeklarowaliśmy w label, xz. Teraz gdzieś w kodzie umieszczamy ":xz", a gdzieś indziej "goto xz". Gdy kompilator dojdzie do "goto xz", przeskakuje do ":xz" i wykonuje znajdujące się pod nim instrukcje.
Po części deklaracyjnej następuje właściwa część programu. Inicjujemy ją słowem
begin, kończymy end.
begin
...
instrukcje
...
end.