Twórcy informatyki
Wilhelm Schickard (1592-1635)
Niemiecki matematyk i astronom, korzystając z rozwiązań szkockiego matematyka Johna Napiera (który udoskonalił instrument do liczenia pochodzący z Dalekiego Wschodu, w Europie stosowany od XIV w.) zbudował ok. 1623 r. pierwszy mechaniczny kalkulator.
Zachował się opis przesłany Keplerowi, który był przypuszczalnie inspiratorem projektu, podczas gdy przyrząd uległ zniszczeniu podczas wojny; z zachowanego szkicu odtworzono go w 1960 r.
Blaise Pascal (1623-1662)
Francuski matematyk, fizyk, teolog, z intencją odciążenia w rachunkach ojca, poborcy podatkowego, zbudował ok. 1641 r. mechanizm do dodawania i odejmowania za pomocą układu kół, każde o dziesięciu zębach, odpowiadających cyfrom od 0 do 9; przyrząd ten miał też pewne elementy mechanicznej pamięci.
Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716)
Niemiecki matematyk, filozof, inżynier, historyk, dyplomata itp., wprowadził do mechanizmu Pascala mechanizm umożliwiający mnożenie i dzielenie, stosowany w kalkulatorach mechanicznych, aż do ich zmierzchu w połowie XX wieku. Leibniz tak cenił swój wynalazek, że zaprojektował na jego cześć medal z dedykacją "temu, co przewyższa człowieka".
Zachował się oryginał przyrządu odnaleziony w 1879 r. na strychu w Getyndze, obecnie przechowywany w muzeum Leibniza w Hanowerze. Leibniz skonstruował ich cztery egzemplarze. Jeden przesłał Piotrowi Wielkiemu z prośbą o przekazanie go cesarzowi Chin, by mu uświadomić poziom techniczny Europy jako potencjalnego partnera handlowego.
Joseph-Marie Jacquard (1752-1834)
Ukoronował w 1805 r. kilka wieków rozwoju urządzeń z kodem sterującym procesami (pozytywki itp.), konstruując we Francji krosna, w których kod na taśmie perforowanej sterował haczykami wybierającymi nici odpowiedniego koloru do wzorów na tkaninach. Pomysł ten inspirował Babbage'a i Holleritha, a jego wpływ sięgał aż po von Neumanna, którego ojciec bankier kredytował na Węgrzech inwestycje związane z krosnami Jacquarda.
Charles Babbage (1792-1871)
Matematyk angielski, budował od 1821 r. maszynę różnicową do obliczania określonych funkcji, np. logarytmicznych. Z powodów finansowych dzieła nie dokończył; jego projekt zrealizowali inni, a od 1991 r. w Muzeum Nauki w Londynie funkcjonuje współczesna rekonstrukcja. Od 1834 r. Babbage pracował nad maszyną analityczną, która miała być urządzeniem liczącym, programowalnym i uniwersalnym; do wczytywania danych i zapisywania wyników miały służyć karty perforowane, według idei Jacquarda.
Maszyna analityczna była antycypacją uniwersalnego komputera, do której praktycznie nawiązał Aiken, a inspirację teoretyczną czerpał z niej Turing; stąd tytuł "ojciec komputerów" niektórzy odnoszą przede wszystkim do Babbage'a.
George Boole (1815-1864)
Matematyk z uniwersytetu w Cork (Irlandia), choć nie skonstruował żadnej maszyny, ma unikalny wkład w konstrukcję bramek logicznych komputera, które są budowane według praw stworzonej przezeń algebry, zwanej algebrą Boole'a. Ta sama algebra zapoczątkowała w połowie XIX w. logikę matematyczną, dostarczającą teoretycznych podstaw informatyki (zagadnienia obliczalności itp.) i metod automatycznego dowodzenia twierdzeń.
Boole jest najgłośniejszym z plejady znakomitych algebraików brytyjskich XIX w., którzy pierwsi kładli fundamenty logiki matematycznej (rola algebry dla logiki i informatyki jest wyczerpująco przedstawiona w książce pt. Mechanization of Reasoning in a Historical Perspective W. Marciszewskiego i R. Murawskiego, wyd. Rodopi, Amsterdam, 1995).
Herman Hollerith (1860-1929)
Pracownik biura spisu ludności USA, w 1890 r. zbudował pierwszy tabulator - oparte na idei Jacquarda urządzenie do mechanicznego sporządzania zestawień danych, ich klasyfikowania, przetwarzania i powielania. Pozwoliło ono przeprowadzić w USA (wtedy 60 mln ludności) spis powszechny w dwa i pół roku. Hollerith założył firmę, z której w 1924 r. wyłonił się IBM.
Howard M. Aiken (1900-1973)
Pracownik IBM, według pomysłu maszyny analitycznej Babbage'a, zbudował w latach 1939-44 z przekaźników elektromagnetycznych, sterowany programem kodowanym na taśmie perforowanej, komputer Harvard Mark I. Ważył on 50 ton; dwie liczby dziesięciocyfrowe mnożył w 10 sekund.
Pracował przez 15 lat na potrzeby marynarki wojennej USA
John von Neumann (1903-1957)
włączył się w prace nad komputerem ENIAC w sierpniu 1944 r.
Z uzyskanych doświadczeń zrodził się projekt następnego modelu,
wolnego od wad programowania za pomocą kabli. Nazwano go skrótem EDVAC. W czerwcu 1945 r. von Neumann przedstawił projekt tej maszyny, który wywarł ogromny wpływ na rozwój komputerów przez pół wieku.
Po raz pierwszy pojawiła się w nim idea zapamiętanego programu, umieszczonego w tej samej pamięci co dane. Jednocześnie zaproponował wykonywanie instrukcji seryjnie, a nie równolegle.
Architektura von Neumanna jest stosowana do dziś.
Konrad Zuse (1910-1995)
Niemiecki inżynier i przedsiębiorca, zaczął prace nad komputerami w 1932 r. z własnych funduszy, których mu jednak nie wystarczało na zastosowanie lamp elektronowych.
W 1941 r. ukończył swój pierwszy w pełni programowalny komputer zbudowany na przekaźnikach elektromagnetycznych. Udoskonalony model z 1945 r. został zakupiony do Zurichu w 1950 r., gdzie pracował przez kilka lat jako jedyny komputer na kontynencie europejskim (obecnie do oglądania w muzeum techniki w Monachium). Do celów wojennych nie był na większą skalę wykorzystany; według relacji przypisywanej Speerowi, Hitler miał powiedzieć, że do wygrania wojny potrzebne mu jest bohaterstwo żołnierzy, a nie jakieś liczydła.
Alan Turing (1912-1954)
Matematyk z Cambridge, w celu ścisłego zdefiniowania procedury algorytmicznej wprowadził w 1936 r. pojęcie maszyny (maszyna Turinga). Pomysł polega na potraktowaniu formuł (równań) matematycznych jako programów kierujących obliczaniem, z którymi współdziałają urządzenia do wczytywania danych i zapisu wyników oraz pamięci. Maszyna zaopatrzona w program do naśladowania wszystkich możliwych tego rodzaju obliczeń, nazwana przez Turinga uniwersalną, stanowi teoretyczny projekt komputera cyfrowego. Jest to uboczny, ale doniosły dla informatyki wynik Turinga. Wynik główny należy do logiki i podstaw informatyki. Jest nim dowód, że dla każdej maszyny istnieje liczba, której ona nie jest w stanie obliczyć, a więc że istnieją w matematyce problemy nierozstrzygalne. Wynik ten uzyskał Turing dzięki metodzie kodowania formuł-programów w postaci liczb naturalnych (której wzór dał Gšdel w 1931 r.). Dzięki temu, przy zastosowaniu tzw. dowodu przekątniowego Cantora, staje się widoczne, że zbiór wszystkich maszyn (zdolnych obliczać z dowolną dokładnością nieskończone rozwinięcia dziesiętne), jako równoliczny ze zbiorem liczb naturalnych (co widać dzięki zakodowaniu), jest przeto mniej liczny niż zbiór wszystkich liczb mających takie rozwinięcia.
A więc istnieją liczby nie dające się policzyć na żadnej maszynie.